Przejdź do treści
Zdrowiej wiedzieć

Fakty & Mity

Analizujemy popularne twierdzenia dotyczące zdrowia i sprawdzamy, co pokazują badania naukowe. Każdy wpis weryfikowany przez ekspertów UMW.

Fakt: Defibrylator AED ratuje życie i jest bezpieczny dla osoby poszkodowanej

Mit: Defibrylator AED może zabić lub porazić człowieka
Z AED, automatycznego defibrylatora zewnętrznego, może skorzystać osoba bez wykształcenia medycznego. Urządzenie prowadzi ją krok po kroku, analizuje rytm serca i zaleca wyładowanie tylko wtedy, gdy rozpozna rytm do defibrylacji.
dr Paweł Gawłowski, MBA

Fakt: Ciała obcego wbitego w ranę nie należy wyciągać

Mit: Jeśli coś utkwiło w ranie, trzeba to jak najszybciej wyciągnąć
Głęboko wbitego w ciało przedmiotu nie należy samodzielnie wyciągać, ponieważ jego usunięcie może wywołać silny krwotok i pogłębić obrażenia. Trzeba pozostawić go na miejscu, ograniczyć jego przemieszczanie i wezwać pomoc medyczną.
dr hab. Michał Czapla, prof. UMW

Fakt: Nie umiesz zrobić usta-usta? Zacznij uciskać klatkę piersiową

Mit: Bez oddechów usta-usta resuscytacja nie ma sensu
Same uciśnięcia nie zastępują w każdej sytuacji pełnej RKO, jednak podtrzymują przepływ krwi przez najważniejsze narządy, w tym mózg i serce. Dlatego mogą realnie zwiększać szansę poszkodowanego na przeżycie. Najgorszym rozwiązaniem jest niepodjęcie żadnego działania.
dr Paweł Gawłowski, MBA

Fakt: Psychoterapia skutecznie pomaga w powrocie do zdrowia psychicznego

Mit: psychoterapia nie działa
To jedna z najlepiej przebadanych metod leczenia — skuteczność potwierdzają tysiące badań. Pomaga rozumieć emocje i radzić sobie z objawami.
prof. Donata Kurpas

Fakt: Uśmiech nie wyklucza depresji

Mit: Jeśli ktoś się uśmiecha, nie ma depresji
Depresja nie zawsze jest widoczna dla otoczenia. Osoba, która się uśmiecha, żartuje, pracuje czy spotyka z innymi, nadal może doświadczać jej objawów.
prof. Donata Kurpas

Fakt: Antybiotyk nie leczy przeziębienia ani grypy

Mit: Antybiotyk pomoże na przeziębienie i grypę
Przeziębienie i grypę wywołują wirusy, dlatego antybiotyk ich nie leczy.
dr Kamila Ludwikowska

Fakt: Przeziębienie i grypę wywołują wirusy, nie zimno

Mit: Zimno wywołuje przeziębienie i grypę
Żeby doszło do przeziębienia lub grypy, potrzebny jest kontakt z wirusem. Samo wychłodzenie nie jest przyczyną zakażenia.
dr Kamila Ludwikowska

Fakt: Witamina C nie jest lekiem na przeziębienie ani grypę

Mit: Witamina C leczy przeziębienie i grypę
Witamina C jest potrzebna do prawidłowego działania organizmu, w tym układu odpornościowego, ale nie jest lekiem na przeziębienie ani grypę.
dr Kamila Ludwikowska

Fakt: Nie każdą gorączkę trzeba natychmiast obniżać

Mit: Gorączka wymaga natychmiastowej reakcji
Gorączka jest objawem. Nie zawsze wymaga natychmiastowego obniżenia.
dr Kamila Ludwikowska

Fakt: Zdrowie psychiczne można skutecznie leczyć

Mit: Leczenie psychiatryczne jest mniej skuteczne niż leczenie chorób somatycznych
Leczenie zaburzeń psychicznych działa. Potwierdzają to liczne badania dotyczące leków i psychoterapii. Odpowiednio dobrane leczenie może zmniejszać objawy między innymi depresji i zaburzeń lękowych.
prof. Donata Kurpas

Fakt: Mammografia pomaga wykryć raka piersi, zanim pojawią się objawy

Mit: Mammografia szkodzi bardziej niż pomaga
Mammografia może wykryć raka piersi, zanim stanie się wyczuwalny lub wywoła inne objawy. Badania przesiewowe zmniejszają ryzyko zgonu z powodu raka piersi, a wcześniejsze rozpoznanie może zwiększyć szansę na mniej obciążające leczenie.
prof. Rafał Matkowski

Fakt: Szczepionki mRNA nie zmieniają DNA człowieka

Mit: Szczepionki mRNA mogą zmieniać DNA człowieka
Szczepionka mRNA dostarcza komórkom krótkotrwałą „instrukcję” produkcji białka. DNA jest przechowywane w jądrze komórkowym, natomiast mRNA działa poza jądrem, w cytoplazmie. mRNA jest następnie rozkładane przez naturalne mechanizmy komórkowe. Nie ma dowodów, że mRNA ze szczepionek przeciw COVID-19 trwale zmienia genom osób zaszczepionych.
dr Kamila Ludwikowska