Przejdź do treści

Fakt: Podczas napadu padaczkowego nie należy wkładać niczego do ust

Mit: Podczas napadu padaczkowego trzeba włożyć coś do ust, żeby chory nie połknął języka

dr Jakub Wojciechowski

Zakład Badań Naukowych i Innowacji w Ratownictwie Medycznym UMW

W skrócie

To jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów dotyczących pierwszej pomocy. Wiele osób jest przekonanych, że podczas napadu padaczkowego należy włożyć choremu do ust łyżkę, drewniany przedmiot, portfel, zwinięty materiał lub własne palce, aby zapobiec „połknięciu języka”.W rzeczywistości próba wkładania czegokolwiek do ust osoby mającej napad padaczkowy może natomiast doprowadzić do poważnych obrażeń zarówno u chorego, jak i osoby udzielającej pomocy.

Fakt: Podczas napadu padaczkowego nie wolno wkładać niczego do ust

Podczas napadu drgawek dochodzi do gwałtownych, mimowolnych skurczów mięśni, utraty przytomności oraz zaburzeń kontroli nad ciałem. Może dojść do przygryzienia języka, a także do przejściowych zaburzeń oddychania. Zjawiska te mogą budzić niepokój świadków zdarzenia i prowadzić do podejmowania niewłaściwych działań ratunkowych. Należy jednak podkreślić, że próba włożenia łyżki, palców, kawałka materiału lub innego przedmiotu do ust nie zapobiega niedrożności dróg oddechowych i nie przerywa napadu drgawkowego.

Takie postępowanie może natomiast spowodować uszkodzenie zębów, urazy dziąseł, języka i innych struktur jamy ustnej. Istnieje również ryzyko złamania zębów, a w przypadku umieszczenia w ustach niewielkiego przedmiotu – jego odgryzienia, przemieszczenia do dróg oddechowych i zadławienia. Osoba udzielająca pomocy może z kolei doznać poważnego urazu palców w wyniku mimowolnego, silnego zaciśnięcia żuchwy przez chorego.

Warto również zwrócić uwagę na fakt, że napad padaczkowy może wiązać się z rzeczywistym zagrożeniem dla drożności dróg oddechowych, ale nie wynika ono z możliwości połknięcia języka. Przyczyną mogą być między innymi zaburzenia oddychania towarzyszące napadowi, gromadzenie się śliny lub wymiocin. Dlatego właściwa pierwsza pomoc polega przede wszystkim na ochronie chorego przed urazami oraz zapewnieniu bezpiecznego otoczenia i obserwacji jego stanu. Po ustąpieniu drgawek należy ocenić oddech, a u osoby nieprzytomnej, która oddycha prawidłowo, zastosować pozycję bezpieczną.

Skąd się wziął mit?

Mit ten wynika z błędnego przekonania, że w trakcie napadu chory może połknąć własny język i w ten sposób doprowadzić do uduszenia. W rzeczywistości jest to anatomicznie niemożliwe. Język jest przytwierdzony do dna jamy ustnej za pomocą mięśni i struktur anatomicznych, które uniemożliwiają jego całkowite połknięcie.

Do utrwalania tego mitu przez lata przyczyniały się filmy, seriale oraz przekazy ustne, w których bohaterom podczas napadu wkładano do ust różne przedmioty. Obecnie podobne błędne porady nadal można znaleźć w mediach społecznościowych, mimo że są sprzeczne z aktualnymi zaleceniami ekspertów.

Obalanie tego mitu ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów. Zamiast podejmować działania oparte na błędnych, starych przekonaniach, należy stosować zasady pierwszej pomocy zgodne z aktualną wiedzą medyczną, które ograniczają ryzyko powikłań i pozwalają skutecznie wspierać osobę doświadczającą napadu padaczkowego.


„Wkładanie jakichkolwiek przedmiotów do ust osoby podczas napadu padaczkowego jest nie tylko niepotrzebne, ale może prowadzić do poważnych obrażeń i dodatkowych zagrożeń dla zdrowia. Szczególnie istotne jest obalanie tego mitu w edukacji społeczeństwa, ponieważ świadkowie napadu często działają pod wpływem stresu i utrwalonych, nieprawidłowych przekonań. Próby otwierania ust chorego mogą opóźnić udzielenie właściwej pomocy, zwiększyć ryzyko urazów i narazić na niebezpieczeństwo zarówno osobę poszkodowaną, jak i ratownika.„


Dr Jakub Wojciechowski – ratownik medyczny

Pytania i odpowiedzi

Nie. Język jest przytwierdzony do dna jamy ustnej i nie może zostać połknięty.

Nie. Nie wolno wkładać do ust żadnych przedmiotów ani własnych palców. Może to doprowadzić do poważnych obrażeń i zadławienia.

Należy zabezpieczyć ją przed urazami, usunąć niebezpieczne przedmioty z otoczenia, podłożyć coś miękkiego pod głowę, nie powstrzymywać drgawek i mierzyć czas trwania napadu.

Jeżeli osoba oddycha, należy ułożyć ją w pozycji bezpiecznej na boku i pozostać przy niej do czasu pełnego odzyskania świadomości.

Między innymi wtedy, gdy napad trwa dłużej niż 5 minut, jest to pierwszy napad w życiu, napady następują jeden po drugim, doszło do urazu lub osoba po napadzie nie odzyskuje przytomności.

Bibliografia

  1. [1] Bertinat, A., Valente, K. D., Faught, E., Helmers, S. L., Perucca, E., & Benbadis, S. R. (2020). Living safely with epilepsy: a key learning review. Epileptic Disorders, 22(3). https://doi.org/10.1684/epd.2020.1190

  2. [2] Asadi-Pooya, A. A., Homayoun, M., Emami, M., i wsp. (2022). Seizure first aid for people with epilepsy: opinions and knowledge of caregivers and healthcare professionals. https://doi.org/10.1016/j.seizure.2022.08.012

  3. [3] Birkun, A. A. (2024). Misinformation on first aid for seizures communicated through videos on social media. Epilepsy & Behavior. https://doi.org/10.1016/j.yebeh.2024.110116

  4. [4] Birkun, A. A., Gautam, A. (2026). International and national guidelines on seizures first aid. Epilepsy and Paroxysmal Conditions. https://doi.org/10.17749/2077-8333/epi.par.con.2025.257

  5. [5] Shafer, P. O., Buelow, J. M., Noe, K., i wsp. (2022). Improving self-efficacy in seizure first aid: Developing a seizure first aid certification program in the United States. https://doi.org/10.1016/j.yebeh.2022.108648

dr Jakub Wojciechowski

Zakład Badań Naukowych i Innowacji w Ratownictwie Medycznym UMW

Dr Jakub Wojciechowski – ratownik medyczny pracujący w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu

Dowiedz się więcej

Najnowsze wpisy

Zobacz wszystkie