Fakt: Odchylanie głowy do tyłu nie zatrzymuje krwotoku z nosa
dr Kamil Kędzierski
W skrócie
Podczas krwotoku z nosa należy usiąść, lekko pochylić głowę do przodu i uciskać miękką część nosa przez 10–15 minut. To ucisk pomaga zatrzymać krwawienie. Odchylenie głowy do tyłu nie tamuje krwotoku – sprawia tylko, że krew spływa do gardła.
Fakt: Ucisk pomaga zatrzymać krwawienie
Większość krwotoków z nosa pochodzi z przedniej części przegrody nosowej, gdzie znajduje się wiele drobnych naczyń krwionośnych. Mogą one zostać uszkodzone np. przez przesuszenie błony śluzowej, infekcję lub mechaniczne podrażnienie nosa.
Podczas krwotoku należy usiąść, lekko pochylić głowę do przodu i mocno ścisnąć miękką część nosa, tuż poniżej kości nosowych. Ucisk trzeba utrzymywać bez przerwy przez 10–15 minut, oddychając przez usta. Nie należy co chwilę puszczać nosa, żeby sprawdzić, czy krwawienie już ustało.
Odchylenie głowy do tyłu może spowodować spływanie krwi do gardła i jej połykanie, co może prowadzić m.in. do nudności lub wymiotów, a u osób z zaburzeniami świadomości zwiększać ryzyko przedostania się krwi do dróg oddechowych.
Krew, która dostaje się do jamy ustnej, należy wypluwać. Warto również zwrócić uwagę na możliwą przyczynę krwawienia. Często jest nią miejscowe podrażnienie lub wysuszenie błony śluzowej albo uraz. Krwawienia mogą także występować częściej lub być trudniejsze do opanowania m.in. u osób z nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami krzepnięcia lub stosujących leki przeciwkrzepliwe.
Nie każdy krwotok można opanować samodzielnie
Większość krwotoków z nosa udaje się zatrzymać prawidłowym uciskiem. Jeżeli krwawienie jest bardzo obfite, wystąpiło po poważnym urazie albo nie ustępuje mimo prawidłowo prowadzonego ucisku, należy szukać pomocy medycznej.
Niepokojące są również trudności z oddychaniem, znaczne osłabienie lub zawroty głowy. Z lekarzem warto skonsultować także często nawracające krwotoki.
Skąd się wziął mit?
Odchylenie głowy do tyłu sprawia, że krew przestaje wypływać z nosa i staje się mniej widoczna. Łatwo więc odnieść wrażenie, że krwawienie się zatrzymało.
To właśnie pozorna skuteczność mogła utrwalić tę metodę. Przez lata była przekazywana jako prosta zasada pierwszej pomocy, dlatego wiele osób nadal stosuje ją odruchowo.
„Prawidłowo należy usiąść, lekko pochylić głowę do przodu i uciskać miękką część nosa przez około 10–15 minut, bez zwalniania ucisku. W tym czasie należy oddychać przez usta.„
Kamil Kędzierski – dr n. med. i n. o zdr., ratownik medyczny
Pytania i odpowiedzi
Nie. Podczas krwotoku z nosa należy pochylić głowę do przodu i ucisnąć nos. Odchylenie głowy powoduje, że krew spływa do gardła.
Należy usiąść, lekko pochylić głowę do przodu i uciskać miękką część nosa przez 10–15 minut. W tym czasie należy oddychać przez usta.
Nie. Ucisk powinien być ciągły przez 10–15 minut. Jego przerywanie może utrudniać zatrzymanie krwawienia.
Tak. Połykana krew może powodować nudności i wymioty, a w niektórych sytuacjach może dojść do zachłyśnięcia.
Nie. Bardzo obfite lub nieustępujące krwawienie, krwotok po poważniejszym urazie albo niepokojące objawy wymagają pomocy medycznej.
Bibliografia
-
[1] Jamshaid, S., Banhidy, N., Ghedia, R., Seymour, K. (2022). Where should epistaxis education be focused? A comparative study between the public and healthcare workers on knowledge of first aid management methods of epistaxis. The Journal of Laryngology & Otology. https://doi.org/10.1017/S0022215122001098
-
[2] Boldes, T., Zahalka, N., Kassem, F., i wsp. (2024). Epistaxis first-aid: a multi-center knowledge assessment study among medical workers. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology. https://doi.org/10.1007/s00405-024-08681-2
-
[3] Dunne, H., Abouabdallah, M., Roscamp, J., i wsp. (2025). Exploring knowledge of first aid in epistaxis—25 years on. PLoS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0315092
Spis treści
przeczytane
dr Kamil Kędzierski
Kamil Kędzierski - dr n. med. i n. o zdr., ratownik medyczny, funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej
Dowiedz się więcej